Διατηρήστε το σώμα σας υγιές σε όλη σας τη ζωή - Τρώτε νεότερα

Το σώμα και το δέρμα αλλάζουν φυσιολογικά με την ηλικία, όμως ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το πώς αισθανόμαστε και πώς διατηρούμε την υγεία μας με την πάροδο των χρόνων. Δεν υπάρχει τρόπος να «σταματήσουμε» τη γήρανση, ούτε το σώμα ανανεώνεται ολόκληρο κάθε 7 ή 10 χρόνια. Διαφορετικοί ιστοί και κύτταρα έχουν διαφορετικούς ρυθμούς ανανέωσης, ενώ η γήρανση επηρεάζεται από γενετικούς, ορμονικούς, περιβαλλοντικούς και καθημερινούς παράγοντες.

Αντί να αναζητάτε μια γρήγορη λύση για να φαίνεστε νεότεροι, αξίζει να εστιάσετε σε συνήθειες που υποστηρίζουν συνολικά την υγεία: ισορροπημένη διατροφή, επαρκή ύπνο, τακτική σωματική δραστηριότητα, αποφυγή καπνίσματος και προστασία του δέρματος από την υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτές οι συνήθειες δεν υπόσχονται «αιώνια νεότητα», αλλά μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να λειτουργεί καλύτερα και να διατηρείται δραστήριο.

Η εμφάνιση του δέρματος, των μαλλιών και των νυχιών επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Η ξηρότητα ή η ευθραυστότητα δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη έλλειψης μιας συγκεκριμένης βιταμίνης ή ενός μετάλλου. Αν οι αλλαγές είναι έντονες, επίμονες ή εμφανίζονται ξαφνικά, είναι προτιμότερο να αναζητήσετε ιατρική αξιολόγηση αντί να ξεκινήσετε συμπληρώματα χωρίς σαφή λόγο.

Κολλαγόνο
Το κολλαγόνο είναι βασική πρωτεΐνη του συνδετικού ιστού και συμβάλλει στη δομή του δέρματος, των οστών, των τενόντων και άλλων ιστών. Με την ηλικία, το δέρμα γίνεται σταδιακά λεπτότερο και λιγότερο ελαστικό, ενώ μειώνονται στοιχεία όπως το κολλαγόνο και η ελαστίνη. Η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία επιταχύνει αυτές τις αλλαγές και συνδέεται με ρυτίδες, μεταβολές στην υφή και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.

Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική σύνθεση κολλαγόνου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υψηλές δόσεις συμπληρωμάτων εξαφανίζουν τις ρυτίδες. Για τους περισσότερους ανθρώπους, προτεραιότητα έχει μια ποικίλη διατροφή με φρούτα και λαχανικά. Για την προστασία της εμφάνισης του δέρματος, η αποφυγή υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο και η σωστή αντηλιακή προστασία έχουν πολύ πιο σαφή τεκμηρίωση από τις υποσχέσεις πολλών «αντιγηραντικών» συμπληρωμάτων.

Καλός ύπνος
Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος είναι σημαντικός για τη σωματική και ψυχική υγεία. Δεν είναι σωστό να παρουσιάζεται η μελατονίνη ως ορμόνη που σταματά τη γήρανση των κυττάρων ούτε να υποσχόμαστε ότι ακριβώς οκτώ ώρες ύπνου καταπολεμούν τις ρυτίδες. Οι ανάγκες ύπνου διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και το άτομο, αλλά για τους περισσότερους ενήλικες συστήνονται τουλάχιστον περίπου επτά ώρες ύπνου το βράδυ.

Ένα σταθερό ωράριο, ένα ήσυχο και σκοτεινό υπνοδωμάτιο και η αποφυγή συνηθειών που διαταράσσουν τον ύπνο μπορούν να βοηθήσουν. Αν αντιμετωπίζετε επίμονη αϋπνία, έντονη υπνηλία την ημέρα ή συχνά προβλήματα ύπνου, είναι προτιμότερο να συζητήσετε το θέμα με επαγγελματία υγείας. Για προϊόντα που σχετίζονται με το περιβάλλον ύπνου μπορείτε να δείτε την κατηγορία ύπνος της Apuls.

Ωμέγα-3, ωμέγα-6 και ωμέγα-9
Τα λιπαρά οξέα αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Ορισμένα ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα είναι απαραίτητα, επειδή το σώμα δεν μπορεί να τα παράγει σε επαρκή ποσότητα. Αντίθετα, τα ωμέγα-9 δεν θεωρούνται απαραίτητα με την ίδια έννοια, επειδή ο οργανισμός μπορεί να τα συνθέσει.

Πηγές ωμέγα-3 είναι, μεταξύ άλλων, τα λιπαρά ψάρια, ενώ φυτικές πηγές περιλαμβάνουν λιναρόσπορο, καρύδια και ορισμένα φυτικά έλαια. Οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το αβοκάντο και τα φυτικά έλαια προσφέρουν επίσης ακόρεστα λιπαρά. Η σοβαρή έλλειψη απαραίτητων λιπαρών οξέων μπορεί να επηρεάσει το δέρμα, αλλά είναι σπάνια σε υγιείς ανθρώπους με επαρκή διατροφή. Ξηρό δέρμα ή εύθραυστα νύχια δεν αρκούν για να διαγνωστεί έλλειψη ωμέγα λιπαρών οξέων.

GLA
Το GLA, ή γ-λινολενικό οξύ, είναι ένα ωμέγα-6 λιπαρό οξύ. Το αρχικό κείμενο το παρουσίαζε ως «εσωτερική κρέμα» και ως αποτελεσματική αντιμετώπιση για έκζεμα και ψωρίαση, όμως αυτές οι διατυπώσεις είναι υπερβολικά απόλυτες. Τα συμπληρώματα GLA δεν πρέπει να θεωρούνται υποκατάστατο της διάγνωσης και της θεραπείας δερματολογικών παθήσεων.

Αν έχετε έκζεμα, ψωρίαση ή άλλη επίμονη δερματική ενόχληση, συμβουλευτείτε γιατρό ή δερματολόγο για θεραπεία που ανταποκρίνεται στη συγκεκριμένη πάθηση. Το ίδιο ισχύει πριν από τη μακροχρόνια χρήση συμπληρωμάτων, ειδικά αν παίρνετε φάρμακα ή έχετε χρόνιο πρόβλημα υγείας.

Κίνηση και καθημερινή δραστηριότητα
Η τακτική σωματική δραστηριότητα υποστηρίζει την καρδιαγγειακή υγεία, τη μυϊκή δύναμη, την κινητικότητα και τη γενική ευεξία. Για τους ενήλικες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει συνολικά 150–300 λεπτά μέτριας έντασης αερόβια δραστηριότητα την εβδομάδα ή 75–150 λεπτά έντονης δραστηριότητας, μαζί με ασκήσεις ενδυνάμωσης για τις μεγάλες μυϊκές ομάδες τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα.

Δεν χρειάζεται να προπονείστε έντονα κάθε ημέρα. Περπάτημα, ποδήλατο, τρέξιμο, ασκήσεις με το βάρος του σώματος και προπόνηση αντίστασης μπορούν να συνδυαστούν ανάλογα με το επίπεδο και τις προτιμήσεις σας. Αν προτιμάτε να γυμνάζεστε στο σπίτι, μπορείτε να δείτε επιλογές για γυμναστήριο στο σπίτι ή αλτήρες για προπόνηση δύναμης.

Η μυϊκή μάζα και η δύναμη τείνουν να μειώνονται με την ηλικία, ιδιαίτερα όταν η καθημερινότητα γίνεται λιγότερο δραστήρια. Η συστηματική άσκηση αντίστασης, η επαρκής διατροφή και η συνέπεια μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της λειτουργικότητας. Αν ξεκινάτε μετά από μεγάλο διάστημα αδράνειας ή έχετε χρόνιο νόσημα, αυξήστε την επιβάρυνση σταδιακά και ζητήστε εξατομικευμένη καθοδήγηση όπου χρειάζεται.

Χαλκός
Ο χαλκός είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο και συμμετέχει στη λειτουργία ενζύμων που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με τον συνδετικό ιστό και τον μεταβολισμό του σιδήρου. Ωστόσο, η χαλάρωση του δέρματος, τα πεσμένα βλέφαρα, το διπλοσάγονο ή οι κιρσοί δεν αποτελούν αξιόπιστα σημάδια έλλειψης χαλκού και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με συμπληρώματα χαλκού χωρίς διάγνωση.

Η πραγματική ανεπάρκεια χαλκού μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όπως αναιμία και διαταραχές του συνδετικού ιστού, αλλά απαιτεί ιατρική αξιολόγηση. Η υπερβολική πρόσληψη χαλκού μπορεί επίσης να είναι επιβλαβής. Τροφές όπως οστρακοειδή, ξηροί καρποί, σπόροι, εντόσθια και προϊόντα ολικής άλεσης μπορούν να συμβάλλουν στη διατροφική πρόσληψη χαλκού.

Σελήνιο
Το σελήνιο είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο και αποτελεί μέρος πρωτεϊνών που συμμετέχουν σε λειτουργίες όπως ο μεταβολισμός των θυρεοειδικών ορμονών, η σύνθεση DNA και η αντιοξειδωτική άμυνα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι λάτρεις του ήλιου πρέπει να λαμβάνουν συμπλήρωμα σεληνίου. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν ότι η λήψη συμπληρωμάτων σεληνίου προστατεύει από τον καρκίνο του δέρματος ή αποκαθιστά τη βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία.

Η ασφαλέστερη στρατηγική απέναντι στη φωτογήρανση και στον κίνδυνο βλάβης από τον ήλιο είναι η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Το σελήνιο μπορεί να ληφθεί από τρόφιμα όπως ψάρια, θαλασσινά, αυγά, κρέας και δημητριακά. Τα συμπληρώματα δεν είναι απαραίτητα για όλους και η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Συμπέρασμα
Η υγιής γήρανση δεν εξαρτάται από ένα μεμονωμένο συμπλήρωμα ή από μια «αντιγηραντική» τροφή. Η επαρκής διατροφή, ο καλός ύπνος, η τακτική κίνηση, η προπόνηση δύναμης, η αποφυγή καπνίσματος και η προστασία από τον ήλιο είναι πιο ουσιαστικές συνήθειες. Αν υποψιάζεστε έλλειψη βιταμίνης ή μετάλλου, προτιμήστε ιατρική αξιολόγηση αντί να βασίζεστε σε συμπτώματα όπως ξηρό δέρμα, εύθραυστα νύχια ή αλλαγές στην εμφάνιση.

Πηγές: National Institute on Aging – Skin Care and Aging | CDC – About Sleep | WHO – Guidelines on physical activity and sedentary behaviour | NIH Office of Dietary Supplements – Omega-3 Fatty Acids | NIH Office of Dietary Supplements – Copper | NIH Office of Dietary Supplements – Selenium